Platts’ın küresel tavuk pazarı verilerini takip etmeye başlamasından bu yana dünyada bir ilk yaşanıyor. Kuzey Asya’ya ihraç edilen dondurulmuş kemiksiz tavuk but fiyatları, Orta Doğu’ya gönderilen kemiksiz göğüs eti fiyatlarını geride bıraktı. İşte gıda sektörünü sarsan bu “fiyat takasının” arkasındaki nedenler…
Küresel gıda ve tarım piyasalarında ezber bozan bir gelişme yaşanıyor. S&P Global Commodity Insights bünyesindeki Platts veri analizlerine göre; dünya tavuk pazarında tarihi bir fiyat kırılması gerçekleşti. Geleneksel olarak daha pahalı ve “premium” bir ürün olarak kabul edilen kemiksiz tavuk göğsü fiyatları, küresel arz ve talep şoklarının ardından yerini tavuk but (but eti) fiyatlarına kaptırdı.
Verilere göre, Kuzey Asya’ya sevk edilen dondurulmuş kemiksiz tavuk but fiyatları, Orta Doğu destinasyonlu derisiz kemiksiz göğüs eti fiyatlarının üzerine çıktı. Platts piyasa uzmanları, bu durumun küresel tavuk pazarının takip edilmeye başlandığı günden bu yana bir “ilk” olduğuna dikkat çekiyor.
Bu Sıra Dışı Değişimin Arkasında Ne Var?
Piyasa analistleri Graham Style, Rubashiny Veeramohan ve Jessie Khor’un katıldığı Commodities Focus raporunda, bu fiyat inversiyonunun (tersine dönme) arkasındaki temel dinamikler şu şekilde sıralanıyor:
- Kuş Gribi ve Tedarik Zinciri Krizleri: Dünya genelinde baş gösteren kuş gribi salgınları, küresel ölçekte tavuk arzını ciddi şekilde kısıtladı. Özellikle ana üreticilerin lojistik hatlarında yaşanan aksamalar, Asya pazarında ürün bulmayı zorlaştırdı.
- Japonya ve Kuzey Asya’da Dev Talep: Kuzey Asya pazarında, özellikle Japonya’da kemiksiz but etine olan talep zirve yaptı. Stokların oldukça düşük seyretmesi ve ithalat talebinin katlanması, bölgedeki dondurulmuş but fiyatlarını (CFR North Asia) ton başına tarihi seviyelere taşıdı.
- Çin’in Göğüs Eti Hamlesi: Fiyat dengesini değiştiren en büyük faktörlerden biri Çin oldu. Kendi iç tüketim pazarını ve üretimini hızla büyüten Çin, Orta Doğu pazarına son derece rekabetçi fiyatlarla yoğun şekilde kemiksiz göğüs eti ihraç etmeye başladı. Pazardaki bu göğüs eti bolluğu, göğüs eti fiyatları üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturdu.
- Brezilyalı Üreticilerin Adaptasyonu: Dünyanın en büyük tavuk ihracatçılarından olan Brezilya’da ihracat hacimlerinin dönemsel olarak düşük kalması ve değişen tüketici tercihlerine ayak uydurma çabaları, Asya ve Orta Doğu arasındaki bu fiyat makasının açılmasını hızlandırdı.
Ezberler Tamamen Bozuldu
Yıllardır “beyaz etin en değerli yeri” olarak pazarlanan ve yüksek fiyat etiketine sahip olan tavuk göğsünün, “koyu renkli et” grubundaki but etinin gerisinde kalması, küresel enflasyon ve tüketici alışkanlıklarının gıda sektörünü nasıl yeniden şekillendirdiğini gözler önüne seriyor. Uzmanlar, Kuzey Asya’daki arz sıkışıklığının ve Çin’in ihracat dominasyonunun bir süre daha fiyatları bu seviyede tutabileceğini öngörüyor.
Kaynak:Tarım Pusulası
